Zelfstandiger en minder eenzaam met sociale robot Ivy

“Hier doen we het voor!” Sven Kort, projectleider technologische innovatie, laat een foto zien van een stralende cliënt met robot Ivy. “De blik van deze cliënt spreekt boekdelen, voor haar is Ivy een maatje. “Ivy helpt bij het tegengaan van eenzaamheid, ondersteunt de cliënt bij zijn dagstructuur en bevordert zo zelfstandigheid” vult kwartiermaker Mascha Hacquier aan.   

Ivy is een sociale robot. Een kleine plastic pop waarvan het gezichtje een scherm is. Ivy is bij Radar geïntroduceerd tijdens het inspiratiefestival vorig jaar oktober en stal daarbij de harten van velen. Mascha: “De animo om met de robot aan de slag te gaan was direct heel groot, en de aanvragen stromen nog steeds binnen. Ivy biedt kansen om de kwaliteit van de zorg te behouden en tegelijkertijd de werkdruk bij begeleiders te verlagen.” Sven: “Ivy is cliëntgebonden. De cliënt mag Ivy een andere naam geven en personaliseren met bijvoorbeeld een muts of een plaktattoo. De robot wordt geprogrammeerd op basis van doelen en behoeften van de cliënt. De ene cliënt heeft hulp nodig bij het vasthouden aan de dagstructuur, bijvoorbeeld een herinnering om op tijd op te staan, medicatie in te nemen of om 12 uur een boterham te eten. Voor een ander is Ivy een gezellig vriendje dat een mop vertelt, een verhaaltje voorleest of muziek afspeelt. Heel prettig voor de cliënt als die even alleen is of de begeleider geen tijd heeft. Ivy kan ook helpen om te de-escaleren en neemt druk weg bij de begeleiding. Ivy is echter geen vervanging van persoonlijk contact.  Want ze kan bijvoorbeeld geen luisterend oor bieden, terugpraten of een knuffel geven. Daarvan blijven we ons steeds bewust.” Ivy is geschikt voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking en de eerste Ivy’s zijn inmiddels in gebruik bij woonvorm Willem II en woonvorm Ons Limburgstraat.  

Olievlek  
Binnen Radar zorgt een enthousiast innovatieteam voor meer kennis over Ivy. Mascha: “Je kan het zien als een soort olievlek, die klein is begonnen en alsmaar steeds groter wordt. Vrijwel overal merken we veel interesse en enthousiasme. Er zijn nu 15 teams die ermee aan de slag willen. De eerste woonvormen die daadwerkelijk zijn gestart zijn Ons Limburgstraat en Willem II. De teams waar we Ivy introduceren, krijgen vooraf een training om te leren hoe ze Ivy op maat kunnen ‘vullen’. Als een begeleider denkt dat Ivy een meerwaarde heeft voor een van hun cliënten, worden verdere afspraken gemaakt.” Ivy is géén experiment, benadrukken Mascha en Sven. “De intentie is dat Ivy blijft en dat steeds meer cliënten bij wie dat past, op termijn een Ivy krijgen”, zegt Sven. “Alleen als het niet past of als een doel behaald is, gaat Ivy weg.” Mascha: “We gaan stap voor stap te werk, ervaren wat wel en niet werkt en dan pas de volgende stap.”  

Samenwerkingsverband  
Ivy is een initiatief van zorgverzekeraar CZ en zorgaanbieders Radar, Koraal, Pergamijn, Lunet, Kempenhaeghe en Wonen Plus. Zuyd Hogeschool en Maastricht University zijn als onderzoekspartners betrokken. Mascha: “Het samenwerkingsverband werkt heel plezierig. De kwartiermakers van elke organisatie komen regelmatig bij elkaar om ervaringen uit te wisselen en kennis te delen. Het is fijn om te horen waar iedereen staat. Als je ergens tegenaan loopt, bespreek je dat in deze groep.” Sven: “Hetzelfde doen wij als innovatiemanagers in de netwerkgroep en bestuurders bespreken hun topics in de stuurgroep. Zo is de samenwerking op drie niveaus geborgd.” Tegelijkertijd onderzoeken Zuyd Hogeschool en Maastricht University de haalbaarheid en randvoorwaarden. 
Mascha: “De onderzoekers hebben interviews gehad met medewerkers en naasten die straks inzicht geven in beleving, gevoelens en verwachtingen. Later volgen ook indien mogelijk gesprekken met cliënten. Zo leren we de impact van de robot op de zorg en op de cliënt steeds beter begrijpen zodat we Ivy straks op de best mogelijke manier breder kunnen in te zetten.” Sven: “Ivy is veel meer dan een leuke gadget. Gekoppeld aan de persoonlijke doelen en het zorgplan, kan het absoluut een grote bijdrage leveren aan het welbevinden van de cliënt.”