Trainingshuis Ouder & Kind: werkt al 15 jaar aan veilige en gezonde start

Het Trainingshuis Ouder en Kind in Kerkrade bestaat 15 jaar en dat is op 1 april samen met de ouders en kinderen gevierd in het Patronaat. “Een belangrijke mijlpaal”, zegt Wieger van der Schaaf, manager Jeugd bij Radar. “In die 15 jaar is stap voor stap een bijzonder concept neergezet; intensieve begeleiding van jonge ouders, met uiteenlopende problematieken en met oog voor het hele systeem rondom het gezin of alleenstaande moeder.” 

Het trainingshuis streeft ernaar een stabiele, veilige opvoedsituatie tot stand te brengen, waarin het kind zich goed kan ontwikkelen en de ouders voldoende vaardigheden hebben om zo zelfstandig mogelijk door het leven te gaan. Wieger: “Het Trainingshuis is in 2011 opgericht in Kerkrade. Radar zag een zorgvraag bij onze cliënten, wilde meer zicht krijgen op jonge moeders en ze de kans bieden om zelf voor hun kind(eren) te zorgen. De begeleiding gebeurde eerst ambulant, maar omdat de zorg voor jonge kinderen meer vroeg, gebeurde dat voortaan in het Trainingshuis.” “Er is destijds gestart met één cliënt”, vertelt begeleidster Joyce Lardinois. “Er lag geen uitgewerkt model of blauwdruk. De aanpak is in de loop der jaren verder ontwikkeld en bijgeschaafd.” 
 

Maatwerk
In het Trainingshuis Ouder en Kind zijn tien appartementen voor jonge ouders, vaak jonge alleenstaande moeders en vaak met een lichte verstandelijke beperking. Ze wonen zelfstandig en krijgen begeleiding in de opvoeding van hun kind, in de breedste zin van het woord, individueel of in de groep. Allerlei thema’s komen voorbij: goede hechting, verzorging, gezond koken, goede dagstructuur, zelfredzaamheid en naar school gaan. “Het is echt maatwerk”, vertelt Joyce. “De hulpvraag van de ouder(s) is altijd leidend. Waar mogelijk betrekken we het netwerk van de cliënt.” Joyce geeft aan dat de begeleiding liefst vóór de geboorte begint, om ervoor te zorgen dat de hechting goed verloopt. “Vaak heeft een moeder stress en zorgen en dat heeft negatieve effecten op de ongeboren baby. Wij willen ervoor zorgen dat de baby in een veilige, stressvrije omgeving ter wereld komt.” 

Nieuwe context 
De afgelopen 15 jaar is de context waarbinnen het Trainingshuis opereert flink veranderd. De decentralisatie van de jeugdzorg heeft de verantwoordelijkheid nadrukkelijker bij de gezinnen zelf gelegd”, zegt Wieger. “Waar vroeger meer werd overgenomen, ligt nu de regie bij het gezin.” Tegelijkertijd ziet het team de problematiek zwaarder worden. Gezinnen komen binnen met een grotere ‘rugzak’: armoede, beperkte netwerken, soms verslaving of schulden. “De doelgroep wordt kwetsbaarder,” zegt Joyce. “Dat maakt ons werk complexer. Juist daarom is de focus op de eerste levensjaren zo belangrijk. Investeren in een veilige start kan latere problemen helpen voorkomen. Voor het kind én voor de samenleving.” Het Trainingshuis werkt nauw samen met partners als gemeenten, jeugdzorgorganisaties, GGZ-instellingen, schuldhulpverlening en kinderopvang. Wieger: “Juist die gezamenlijke, flexibele aanpak maakt het mogelijk om op meerdere leefgebieden tegelijk ondersteuning te bieden en duurzame verandering te realiseren.”

Praktijk is weerbarstig 
Joyce en Wieger zijn trots op wat is neergezet. Joyce: “We hebben hier ouders zien vertrekken die zelfstandig zijn gaan wonen, werk hebben gevonden, hun rijbewijs hebben gehaald en wiens kinderen naar regulier onderwijs gaan. Of de jonge moeder die bij aankomst erg angstig was en niet wilde praten en nu samen met haar kindje alleen op pad gaat met het openbaar vervoer. We zien moeders die zich veilig genoeg voelen om naar buurtinitiatieven zoals mama-cafés of bibliotheek te gaan en contact maken met andere moeders. Dat is fantastisch om te zien.” “Tegelijkertijd is de realiteit weerbarstig”, zegt Wieger. “Niet alles lukt. De problematiek is soms erg zwaar, het is niet altijd fijn wat je achter de voordeur ziet. Dat vraagt soms om moeilijke keuzes als bijvoorbeeld de veiligheid van het kind in het geding is. Dat alles maakt dit werk erg intensief.” De kracht van het Trainingshuis zit volgens hem in zowel de aanpak, als in het team: tien professionals die elkaar scherp houden, steunen waar nodig en samen de weerbarstigheid van het werk aankunnen. Joyce: “We kunnen ons verhaal bij elkaar kwijt, de mooie en de moeilijke dingen. Wat ons bindt, is een gedeelde drijfveer: het verschil willen maken voor kinderen voor wie een gezonde start niet vanzelfsprekend is.”  

Blijven ontwikkelen 
Wieger: “Er staat een stevig fundament, tegelijkertijd is het werk nooit af. Juist door onze aanpak te blijven ontwikkelen of beter aan te sluiten bij wat gezinnen, eventueel ook na uitstroom, nodig hebben en natuurlijk meebewegen met een steeds complexer wordende praktijk.”