Rob en Jos in touw voor de kerk

Dat mensen met een verstandelijke beperking uitstekend kunnen meedoen in de maatschappij en zelfs een sleutelrol kunnen vervullen in de gemeenschap weet Frank Sweer, pastoor in het Kerkraadse Terwinselen, als geen ander. Al bijna 15 jaar zijn Jos en Rob actief betrokken bij werkzaamheden in en rondom zijn kerk. De heren zijn niet meer weg te denken op deze posities.  

Pastoor Sweer: “Ik kwam rond 2010 in contact met Jos. Ik had een vacature voor het openen en sluiten van ons kerkhof, en zocht een betrouwbare kandidaat daarvoor. Een buurtgenoot tipte me om eens langs te gaan bij woonvorm Terwinselen. Misschien had iemand van de bewoners interesse? Ik kende Radar nog niet, maar wel kende ik Jos. Hij is een bekend gezicht in onze wijk, hij wandelt vaak met zijn handen op zijn rug en een sigaretje in zijn mond. Ik wist helemaal niet hoe Radar hiertegenover zou staan, maar ik had een vacature in te vullen dus ik ben de woonvorm binnengestapt.” 

Paus 
Daar werd pastoor Sweer ontvangen door begeleider Carl Verpoort. Carl was blij met het onverwachte bezoek. Want Rob, één van hun bewoners, wilde heel graag Paus worden. En als dat niet kon, dan eventueel pastoor. Meteen een mooi bespreekpunt! Ook Jos had direct interesse om iets voor de kerk te gaan betekenen. Het geloof is erg belangrijk voor beide heren. Er werd kennisgemaakt.  

“Paus of pastoor worden was wel een erg grote stap”, glimlacht pastoor Sweer. “Maar ik had wel degelijk behoefte aan versterking van mijn team. Zo kwamen we in een fijn en open gesprek. Ik wist eerst niet zo goed wat er mogelijk was. Hadden de geïnteresseerde bewoners bijvoorbeeld genoeg plichtsgevoel? Hoe zou de communicatie gaat? Konden ze lezen? Een volgende dag kwam ik de woonlocatie binnen en Rob was verdiept in een groot boek over kerken. Die vraag was dus meteen beantwoord. Dat Rob een enorme passie en geheugen voor kerken heeft blijkt wel, want hij herkent moeiteloos alle kerken op de schilderijen in de kerk en pastorie.” 

Liturgisch gevoel 
De stoute schoenen werden aangetrokken en Rob ging starten als misdienaar. Pastoor Sweer: “Het ging eigenlijk heel gemakkelijk. Rob heeft veel aandacht en focus, misschien ook wel vanwege zijn autisme. Hij let ontzettend goed op wat ik doe en doet het vanzelfsprekend na. Hij maakt het zich snel eigen. Bij het oefenen met een communiegroep stond Rob opeens in de kerk. Hij leert snel door anderen te bestuderen. Hij heeft een goed ontwikkeld liturgisch gevoel, hij snapt dat hij met een plechtige handeling bezig is.” Inmiddels is Rob benoemd tot acoliet.  

Meer dan een sociaalmaatschappelijke insteek 
Pastoor Sweer: “Ik ben heel duidelijk: wij hebben er voordeel van dat Jos en Rob hier aan het werk zijn. Het is voor ons dus niet alleen een sociaalmaatschappelijke insteek. Op Jos kan ik blindelings vertrouwen. Hij functioneert volwaardig, iemand zonder randje zou het niet beter hebben gedaan. Waar ik ook van stond te kijken is de manier waarop Jos kan schoonschrijven. Alsof het gedrukt staat, werkelijk onvoorstelbaar.  

Dat de heren ons team verrijken is echter ook een feit. Rob is een waardevolle aanwezigheid op het priesteraltaar. Het maakt de viering diverser, en daarmee mooier. Eerlijk gezegd waren er in het begin bij een aantal vrijwilligers wel wat twijfels. Lukt dit wel? Moet dit nou zo? Maar ook hun twijfel is helemaal weg, ze vinden het fantastisch. Weet je wat het is? We kijken te vaak naar de buitenkant. Het is belangrijk om ons te realiseren dat die eigenlijk niet zoveel zegt.” 

Vast onderdeel van de buurt 
Via hun werk bij de kerk zijn Jos en Rob inmiddels ook onderdeel gaan uitmaken van de buurtgemeenschap. Jos is bijvoorbeeld bij de ouderensociëteit en beide heren gaan mee met uitjes van de kerkgemeenschap. Daar kennen ze iedereen, van de meneer van de bakker tot de mevrouw van de patatzaak. Pastoor Sweer: “Het lijkt soms wel alsof we een beetje verleerd zijn hoe we kunnen omgaan met mensen die anders reageren dan we gewend zijn. Met Jos’ en Robs fijne aanwezigheid en interactie met volwassenen en kinderen in de kerkgemeenschap of de buurt zien we die natuurlijke vaardigheden gelukkig weer wat terugkomen. Daar ben ik echt blij om.” 

Begin klein 
Pastoor Sweer heeft ook nog een tip voor bedrijven of verenigingen die erover denken om mensen met een beperking te verwelkomen als medewerker of vrijwilliger. “Begin klein, 1 op 1. Ben duidelijk, zeg bijvoorbeeld: we gaan het op deze manier proberen voor 2 maanden, en dan gaan we samen kijken hoe we vinden dat het gaat. 

Wat mij betreft zijn mensen met een verstandelijke beperking of een achterstand tot de arbeidsmarkt een nog onontgonnen bron, waar meer potentie inzit dan je ooit had verwacht.”