Infant Mental Health bij Radar Jeugd

Infant Mental Health (IMH) vormt de nieuwe basis voor het werk van Radar Jeugd. Charley Meijers (links staand op foto) , Senior Gespecialiseerd Begeleider Jeugd, kartrekker en trainer IMH: “IMH is géén methodiek waarbij je bepaalde stappen doorloopt. Ik zie het als een bril die je opzet om naar het kind en het gezin te kijken. IMH Nederland geeft wel veel vaardigheden en praktische tools die de begeleider en het gezin helpen om de situatie en patronen helder te krijgen en van daaruit samen naar oplossingen te zoeken.”

“We waren op zoek naar een stevige grondslag voor hoe wij bij Radar Jeugd willen werken en IMH (een internationale visie met een eigen organisatie in Nederland) sluit daar precies bij aan. Van oudsher zijn we sterk in kijken naar de ontwikkeling van het individu: het kind en/of ouder met een verstandelijke beperking. Met de IMH-bril hebben we aandacht voor de geschiedenis van het individu en de relatie, de context en hoe dit alles invloed heeft op de onderlinge relaties in het gezin in het hier en nu.” IMH richt zich op het jonge kind tot ongeveer vijf jaar en zijn of haar systeem maar is toepasbaar op de hele Radar-keten.

Eyeopener
Om de medewerkers van Radar Jeugd bekend en vertrouwd te maken met IMH volgt iedereen de tweedaagse basismodule. Joey Driessen (rechts staand op foto), ambulant gezinsbegeleider Radar jeugdteam Parkstad, was een van de eersten die de training volgde. “Voor mij was het een eyeopener”, zegt hij enthousiast. “Je bent als begeleider snel geneigd om in oplossingen te denken. Nu probeer je eerst meer afstand te nemen om te ontdekken wat er achter het gedrag zit, en dan vanuit verschillende perspectieven. Hoe reageert vader op het gedrag? En hoe moeder? Waarom zijn ze het niet met elkaar eens? Dan ga je ook terug naar wat ouders zelf van huis uit hebben meegekregen en hoe dat meespeelt. Zo krijg je samen meer duidelijkheid in patronen en oplossingen.”

Het huis in balans
Hoe dat in de praktijk werkt, laat Joey zien aan de hand van een gezin met een dochtertje. “Het meisje trok sterk naar haar moeder en was erg overstuur als die naar haar werk ging. Vader kwam moeilijk in contact met haar en de ouders zaten in de opvoeding niet op één lijn. Ik heb beide ouders eerst vragenlijsten meegegeven vanuit de IMH-visie. Daarna hebben we samen het ‘huismodel’ gemaakt. Door de onderlinge relaties en patronen in het huismodel visueel te maken, zagen de ouders beter wat er speelde. Ook het eigen rugzakje van de ouders kwam aan bod: ervaringen uit hun jeugd die stress oproepen, en beschermende factoren die ze juist hebben meegekregen. Zo gingen ze van elkaar snappen waarom ze op een bepaalde manier reageerden. Dat heeft hun relatie versterkt, en daarna ook de relatie met hun dochter.” 
Een ander voorbeeld is een gezin waar Joey niet warm werd ontvangen. “Het lukte niet een relatie op te bouwen, ik was de zoveelste hulpverlener. Na een paar weken ben ik met vader op een bankje in het park gaan zitten en hebben we samen een tijdlijn gemaakt van alle hulpverleners die er sinds de geboorte van zijn zoon waren geweest. Bij elke hulpverlener hoorde een verhaal en een gevoel. Door daar samen op in te zoomen ging ik zijn frustratie begrijpen. Sindsdien is onze relatie sterk verbeterd. Zo kan een hele simpele tool iets heel moois tot stand brengen.” 

Vertragen
Een belangrijk kenmerk van IMH is vertragen. “Ouders ervaren vaak een probleem en willen snel actie”, zegt Charley. “Toch vraagt IMH erom eerst een stapje terug te doen en te kijken wat er gebeurt. Behalve als het om acute onveiligheid gaat, natuurlijk.” Joey: “Soms verwachten ouders dat je met een toverstaf komt. Maar het gezin moet het zelf doen, en dat begint met bewustwording. Eerst moet de basis stabiel zijn. Ik zie IMH als een middel om de fundering van het huis opnieuw te leggen en vandaaruit te zien welke oplossingen mogelijk zijn.” 

Kapstok 
IMH maakt medewerkers bewust bekwaam. “Het betekent niet dat alles anders moet”, zegt Charley. “Het is juist dat de dingen die je al doet een kapstok krijgen. Je kunt gerichter benoemen wat je ziet op de groep of tijdens een huisbezoek en het beter onderbouwen. Daardoor gaat de kwaliteit van zorg echt vooruit.” Dat bewustzijn gaat ook over jezelf. Joey: “Het gedrag van een cliënt triggerde mij eens enorm. Door de basismodule ging ik na waar dat vandaan kwam. “Toen ik mij realiseerde dat ik zelf ook ervaringen en persoonlijke kwetsbaarheden met mij meedraag, net als ieder ander, kreeg ik meer inzicht in mijn eigen reacties en onderliggende patronen. Hierdoor kon ik deze beter begrijpen en er in mijn professionele handelen bewuster mee omgaan.”

Verbinding in de teams
Het is de bedoeling dat eind 2027 alle medewerkers van Radar Jeugd de basismodule hebben gevolgd. De wens is om daarna per productgroep vervolgmodules aan te bieden, met extra handvatten voor het eigen werk in bijvoorbeeld de kinderbehandelcentra of het ambulant werken. Charley: “Daarnaast houden we IMH voortdurend levend door bijvoorbeeld gebruik te maken van de IMH-map tijdens individuele werkoverleggen en clïëntbesprekingen. Omdat dit een traject is dat we gemixt samen doorlopen, zorgt het bovendien voor verbinding in de teams uit de verschillende clusters. Ik ben trots op wat in korte tijd in gang is gezet en de kwaliteitsslag die we hebben gemaakt.”