"Ik kan veel meer dan ik dacht"

“Ik vind Noorderheem een geweldige plek om te wonen. In de lente zie ik vanuit mijn raam de bomen in bloei staan en is het net alsof ik in een bos woon. Aan de andere kant kijk ik uit op de Albert Heijn en kan ik geboeid kijken naar het gemanoeuvreer van vrachtauto’s die komen lossen.” Rob Mevis’ enthousiasme is aanstekelijk. Hij zit goed in zijn vel. Dat was bij zijn komst naar Noorderheem wel anders.  

Rob (59), is autistisch en woonde tot drie jaar geleden bij zijn moeder. “Haar overlijden was een grote klap voor mij. Ik zag het leven eigenlijk niet meer zitten. Door veel te praten met mijn persoonlijk begeleider en gedragskundige, heb ik inzicht gekregen in hoe mijn hersenen werken, waardoor ik mezelf veel beter heb leren begrijpen. Ik voel me zekerder, weet beter wat ik wil en nodig heb en durf dingen op te pakken. Wist je dat ik een cursus kunstgeschiedenis doe? Ik dacht altijd dat ik dat niet zou kunnen, omdat ik nooit heb gestudeerd. Samen met mijn persoonlijk begeleider is het me toch gelukt een cursus te vinden die geschikt voor mij is. Daar beleef ik veel plezier aan. Ik kan veel meer dan ik dacht.”  

Cliëntvolgende aanpak MijnLeven 
Woonlocatie Noorderheem in Brunssum werkt sinds vier jaar op een nieuwe manier. Deze werkwijze heet ‘MijnLeven’ en daarbinnen krijgt de cliënt meer ruimte om eigen keuzes te maken en te leven op een manier die hij of zij wil.  Alle hulpvragen worden per definitie samen met de cliënt onderzocht, op een manier en in een tempo dat past bij de cliënt. Maatwerk dus. Gedragskundige Jos Leen ontdekte de methode bij zorginstelling Het Houvast in Tilburg en ging aan het experimenteren, met al snel verbluffende resultaten. Jos: “Het geheim? We laten de cliënt veel meer los. Wij zijn niet (meer) leidend maar volgend, nemen niks over, maar benoemen wel alles wat we zien. Dus niet ‘dit mag niet’, maar wel ‘dit zijn de gevolgen van je keuze’. Zo krijg je een mooi gesprek en merkt de cliënt dat hij echt gezien en gehoord wordt. De aanpak is intensief, kost tijd, maar is heel natuurlijk en menselijk. Gelijkwaardig ook. Ieder mens – óók iemand met een verstandelijke beperking - heeft behoefte aan autonomie, competentie en verbinding. Dat staat eigenlijk haaks op de huidige manier van werken waarin het systeem bepaalt hoe cliënten moeten leven. Dat levert - begrijpelijk- vaak frustraties en verzet op. Het maakt hen ongelukkig en dat is echt onnodig. Sinds wij op deze manier werken, hebben we geen enkele crisis meer gehad. Dat zegt volgens mij genoeg. Het is onze wens deze aanpak Radar-breed toe te passen.”  

Brainstormen  
Persoonlijke begeleider Janette: “Het is best wennen om de cliënt los te laten. Tegelijkertijd is het heerlijk werken. De gesprekken zijn diepgaander, je bouwt veel meer een relatie op. Ik zie de gesprekken met Rob ondertussen meer als ‘brainstormen’, want hij bruist van de ideeën. Het is heel inspirerend om samen met hem te bespreken hoe hij vorm kan geven aan die ideeën.” Rob bevestigt: “Mijn vorige begeleider was Miriam. Zij is nu met pensioen maar we zien elkaar nog steeds. Zij is nu meer een vriendin. Manon, mijn tweede begeleidster, heeft een bachelor kunstgeschiedenis. Met haar ben ik naar het Museum van Oudheidkunde in Leiden geweest, toen tijdens mijn cursus kunstgeschiedenis Egypte aan bod kwam. Met Miriam ben ik naar het Rijksmuseum in Amsterdam geweest om de oude Nederlandse meesters te bekijken en in september ga ik met Glenn naar het Louvre in Parijs!”  

Van afhankelijkheid naar zelfstandigheid  
Jos: “Toen Rob hier drie jaar geleden kwam wonen, was hij volledig afhankelijk van zijn moeder. Hij is sindsdien ongelooflijk gegroeid en zelfstandig geworden. Hij pakt van alles op. Zo organiseerde hij afgelopen december een stille dag in het klooster in Echt. Rob: “Ik ben religieus en tijdens een bezoek aan Foyer de Charité in Thorn, bedacht ik dat ik een stille dag wilde organiseren. Ik ben daarover gaan nadenken en heb Janette en Jos gepolst. Toen zij enthousiast waren, heb ik yogalerares Paula Kersten en geestelijk verzorger Gwen Peeters-Groeneveld gevraagd of zij mee wilden doen. Dat wilden ze wel. Vijf medebewoners wilden ook wel eens een stille dag ervaren en met z’n allen zijn we in december naar het klooster in Echt gegaan. Ik heb daar een vriend die broeder is, en hij heeft ons van alles over het Kerstfeest verteld en ook over de kapel daar, want die is echt prachtig. Het was een hele mooie dag en voor herhaling vatbaar.” Jos: “Het is echt superknap wat Rob heeft gedaan. Het was helemaal zijn idee, heeft iedereen benaderd en de dag tot in de puntjes georganiseerd.”  

Zaadje planten  
Rob heeft zichzelf de afgelopen jaren beter leren kennen waardoor hij zelf kan bepalen wat hij (niet) wil. “Ik ben een autist en houd niet van verandering. Carnaval vind ik verschrikkelijk. In plaats van me in mijn emoties te verliezen, ga ik dit jaar een paar dagen naar Foyer de Charité in Thorn. Daar is het heerlijk rustig en heb ik nergens last van.” Jos: “Rob kan dingen beter benoemen. Een ander voorbeeld is dat zijn vorige dagbesteding niet zo goed bij hem paste. Hij vond de sfeer niet fijn. Hij heeft dat met zijn begeleider besproken die heeft voorgesteld eens een dagje mee te lopen bij dagbesteding Uniek in Merkelbeek. Het gaat er dan om een zaadje te planten. Rob doet de rest zelf. Rob: “Uniek was een schot in de roos, ik ga er met veel plezier naar toe. Het is er wel lawaaierig en daarom heb ik pas een koptelefoon met noise cancelling aangeschaft.”  

Knalrode scootmobiel  
Rob heeft nóg een grote overwinning geboekt. Met trots: “Ik heb een overdekte scootmobiel gekocht, knalrood, merk Mango. Ik heb ‘m samen met Miriam uitgezocht. In het begin vond ik het doodeng, want ik kende de verkeersregels helemaal niet. Nadat begeleider Charlotte Hendriks me de functie van de driehoeksborden heeft uitgelegd, gaat het stukken beter. Ook heb ik les van de ergotherapeut gehad om de scootmobiel te bedienen. In de zomer rijd ik ermee naar de dagbesteding. Dan voel ik me vrij. Een heerlijk gevoel.”