“Iedereen verdient een gelukkige oude dag”

27 september 2021

Bij Radar begeleiden we mensen van alle leeftijden. Ook in de latere fasen van hun leven. Dementie kan dan om de hoek komen kijken. Hoe zorgen we voor een zo mooi mogelijke oude dag?  

Daisy Lambrigts, persoonlijk begeleider en verzorgende IG op woonvorm Willem II, vergelijkt het dementieproces met een boekenkast. “Als je geheugen goed is, hebben alle boeken een titel. De kaften zijn goed zichtbaar en vertegenwoordigen een herinnering, een feit of vaardigheid. Bij iemand met dementie zijn de kaften verdwenen en wordt de boekenkast steeds leger. Het is de kunst te ontdekken welke boeken bij de cliënt nog in de kast staan. Met andere woorden, in welke dementiefase zit de cliënt en hoe kunnen we daar met de juiste zorg op inspelen.”  

Gereedschapskoffer  

De methode Urlings biedt een gereedschapskoffer vol hulpmiddelen die begeleiders al naar gelang de behoeften van de cliënt en de situatie inzetten. “We proberen de behoeften en beleving van elke oudere zo duidelijk mogelijk te krijgen en centraal te zetten in de ondersteuning”, vertelt senior gespecialiseerd begeleider Joan van Dokkum. Wat heeft iemand op welk moment nodig? “Om die zorg op maat te kunnen bieden, is een vertrouwensband tussen de cliënt en de begeleiders cruciaal. De begeleiders moeten in staat zijn goed te reageren op signalen en met de cliënt meebewegen in het hier en nu, én in het verleden. Continu voelen, kijken en reageren op wat de cliënt nodig heeft.”  

Levensverhaal  

“Om echt zorg op maat te leveren is het dus erg belangrijk dat wij de cliënt goed leren kennen”, zegt Daisy. “Niet alleen in het nu, maar ook door middel van verhalen en spulletjes van vroeger. Middelen die we daarvoor inzetten zijn bijvoorbeeld het levensverhaal of de levensbox. Hiervoor gaan we in gesprek met de cliënt en de familie. We willen zoveel mogelijk details opnemen. Was er vroeger een dier waar de cliënt dol op was, en hoe heette dat dier? Werden er liedjes gezongen thuis? Hoe was het bed- of badritueel? Hoe werden feestdagen gevierd? Wat werd er gegeten? Was het gezin gelovig? In de levensbox verzamelen we voorwerpen uit het leven van de cliënt. Dat kan van alles zijn; foto’s, knuffels, een geurtje, oude voorwerpen, noem maar op. Het stelt ons in de eerste plaats in staat om beter te reageren op de cliënt, als die bijvoorbeeld een naam roept. Maar we kunnen de kennis ook gebruiken om de cliënt in een bepaalde stemming te brengen, angst weg te nemen of te helpen bij bijvoorbeeld rouwverwerking. Joan: “We starten het liefst zo vroeg mogelijk met het levensverhaal of de box. Bij voorkeur zelfs als een of beide ouders nog leven. Vader en moeder weten vaak details die niet bekend zijn bij broers en zussen, maar die in de benadering heel belangrijk kunnen zijn. Sowieso is het vormgeven van het levensverhaal een hele mooie activiteit die een band en vertrouwen creëert met de cliënt.”  

Aanraken  

Een ander hulpmiddel uit de methode Urlings is haptonomie: het aanraken en in beweging brengen van de cliënt. Daisy: “Sommige cliënten genieten van aanrakingen, anderen houden liever afstand. We proberen dat in te schatten door in hun wereld te stappen; oogcontact te maken, de stem op een bepaalde manier in te zetten, armen of benen te masseren of mee te gaan in de beweging van de cliënt. Hiervoor is een speciaal schort ontwikkeld. Het schort – dat genaaid is door vrijwilligers - is voorzien van allerlei voelprikkels; een rits, een knoop, een belletje, zachte wol. Als iemand onrustig is en het schort aankrijgt, kan dat rustiger maken. Daarnaast beschikken we over middelen, zoals snoezelen, een robothond en -poes.” 

Grip op de dag 

De methode Urlings is intensief maar ongelooflijk waardevol, vinden Daisy en Joan. “We kunnen zo optimaal inspelen op waar de cliënt echt behoefte aan heeft.” Joan: “De methode Urlings is inmiddels onderdeel van het zorgplan, dat we elk half jaar met familie en cliënt bespreken.” Daisy: “Met deze methode geven wij onze clienten meer grip op de dag, meer kwaliteit van leven en meer comfort. Voor ons als begeleiders is het gewoon fijn dat wij de cliënt op deze manier een gelukkige oude dag kunnen bezorgen, want daar heeft iedereen recht op.”  

“Met de methode Urlings kunnen we oudere en dementerende mensen met een verstandelijke beperking op een heel individuele, passende en respectvolle manier begeleiden”, aldus Daisy. “Alle begeleiders van Willem II zijn getraind in de methode. Veel deden we eigenlijk al, op gevoel. Sinds de training gaan we nog methodischer te werk.”   

Reacties (0)

Reactie toevoegen +