Wat is een wensboek?

Gerrie Sibels legt het uit

Robert: Wat is een wensboek?

Gerrie: Een wensboek is een boek waar in staat wat je wil als je gaat overlijden.

Robert: Is dat ook een soort testament? Of staat dat los daarvan?

Gerrie: Dat staat los van een testament. Ik zal een beetje de achtergrond vertellen. Binnen Radar is wel een wensboek, dat staat al heel lang op intranet en wordt ook wel gebruikt. Maar het is een heel saai formuliertje met allemaal vragen die je moet invullen: wil je begraven worden, ja of nee? Wil je gecremeerd worden, ja of nee? Voor jullie is dat vaak moeilijk te begrijpen wat daar allemaal staat. Ik ben toen  gaan zoeken samen met de geestelijk verzorger van Radar. Toen hebben we van allerlei andere instanties, zoals de DELA, de wensboeken bij elkaar gepakt. Welke kunnen we gebruiken? En wij vonden eigenlijk geen een goed genoeg voor Radar. Elk boekje had wel iets wat goed was. Toen ben ik gaan denken: "Als we nou zelf een boek gaan maken, in Radar-stijl?”  Ik heb uitgezocht wie mij daarbij kon helpen en ben in contact gekomen met Mascha. Zij heeft al mijn wensen prachtig vorm gegeven. Ik heb allemaal plaatjes gezocht. En nu is er een versie voor mensen die goed kunnen lezen en met plaatjes kunnen, maar er komt ook nog een versie met pictogrammen, voor mensen die niet zo goed kunnen lezen en met pictogrammen beter overweg kunnen. En zo is dat vormgegeven.

Mariska: Kun je ook een wensboek invullen als je niet ziek bent?

Gerrie: Natuurlijk! Juist als je niet ziek bent. Want als je ziek bent, dan ben je vaak al te laat. Want dan heb je misschien wensen, die niet meer gerealiseerd kunnen worden. Een wensboek gaat over: Wat als je ziek wordt? Wie moet er gebeld worden? Wat vind je fijn? Wil je thuis blijven of wil je naar een hospice? Wat is een hospice? Wil je begraven of gecremeerd worden? Welke muziek? Welke bloemen? Er staan zoveel vragen in. Als je dat nog moet gaan doen als je erg ziek bent… Dan gebeuren er misschien dingen die je niet wilt en gaat iemand anders iets voor je doen wat je niet wilt. Want, stel je voor dat je helemaal niets op papier hebt staan, en je bent maar alleen; en dan denkt de begeleiding misschien als hij overlijdt, hij zal wel begraven willen worden, terwijl hij eigenlijk gecremeerd wilde worden. Hoe erg is dat! Dat is vreselijk. En in jullie dossiers staat dat niet. Er zijn wel voorzieningen die het wel hebben, maar niet bij iedereen. En als jij dan overlijdt, wat moet de begeleiding dan? Of wat moet de familie dan? Dat weten ze niet. Dus vandaar het wensboek. Of je nu jong bent of oud, je kunt het altijd invullen. En je kunt het ook altijd wijzigen. Als je zegt van: Ik heb nou die muziek die mooi is, en een half jaar later vind je andere  muziek mooi, dan verander je het weer. Je kunt het altijd wijzigen. Het komt in je dossier te staan; je kunt het online invullen. Je kunt hem ook uitprinten en invullen, dat mag ook. Het fijne is, het staat online en je kunt het altijd wijzigen.

Mariska: Maar moet je dat dan ook samen met de begeleiding doen of kun je dat ook alleen doen?

Gerrie: Als jij dat alleen kunt, mag je dat alleen doen; Natuurlijk waarom niet? En als er een vraag is die je niet begrijpt, kun je altijd de hulp van de begeleiding vragen. En als je het niet fijn vindt dat met de leiding te doen, dan mag je dat ook aan mij vragen.  En dan kom ik naar je toe en vul ik het met jullie in. Dat kan ook.

Robert: Is dat wensboek alleen voor cliënten van Radar?

Gerrie: Ja, dit wensboek wel, want het is ook uitgegeven in de stijl van Radar: de naam en het logo van Radar staat erop en de informatie van Radar; dus het zou een beetje raar zijn als dat iemand anders het gaat invullen. Het kan natuurlijk wel, maar ja, op internet kun je  heel veel van die wensboeken vinden; en je uitvaartondernemer heeft ook zijn eigen wensboek.

Robert: Kunnen mensen die nog thuis wonen en toch bij Radar werken of zo het ook invullen?

Gerrie: Ja, dat kan; die kunnen dat ook invullen , zeker;  voor alle cliënten van Radar. Of dat nou iemand is op een woonvorm of iemand die alleen naar de dagbesteding komt of iemand die alleen bij Radar werkt; maakt niets uit, voor alle cliënten van Radar.

Mariska: Dus ook die ambulante begeleiding krijgen?

Gerrie: Ja, zeker,  natuurlijk. Want uiteindelijk, als er iets gebeurt, het is toch vaak de begeleiding die dingen moet gaan uitzoeken, die dingen moet gaan regelen.

Mariska: Waarom is er een wensboek?

Gerrie: Een wensboek is er zodat nabestaanden weten wat jij graag zou willen, zodat er geen fouten gemaakt worden; zodat er niet achteraf gezegd wordt van : We hebben hem begraven en hij had gecremeerd willen worden. Of we hebben de verkeerde muziek gedraaid. Of hij heeft zonnebloemen en hij wilde rozen.

Robert: Hoe weten mensen dat er een wensboek is?

Gerrie: Dat komt op intranet te staan. Dat gaan begeleiders die bezig zijn met verlies&rouw aan andere begeleiders vertellen, en door jullie interview.

Mariska: Heb je dit zelf bedacht, dat wensboek?

Gerrie: Ja, grotendeels wel, ja. Ook samen met Gwen en Joan, mensen hebben wel geholpen, natuurlijk.   En Mascha heeft daar heel veel in gedaan. Echt heel veel.

Mariska: Ja ze heeft het me laten zien het wensboek.

Gerrie: vind je het mooi? Heb je er iets in gemist? Heb je het gelezen?

Mariska: Ja ze heeft het mij een beetje laten zien.

Gerrie: Nou, ik zou zeggen, blader het eens door en misschien heb jij nog ideeën waarvan je denkt, dit mis ik.  Of dit begrijp ik niet. Dan kunnen wij dat gaan aanpassen. Want ik heb het nou gemaakt en denk, het zal wel goed zijn,  maar ik heb het ook al bij een andere cliënt geprobeerd en dacht, dat klopt niet. Hoe meer we ermee werken, hoe beter dat het wordt. We kunnen het altijd nog veranderen. Dat is het fijne ervan. Kijk als je iets drukt, je gaat naar een drukkerij en laat een wensboek drukken en er staat iets in wat niet klopt, nou dan heb je pech.

Mariska: Ja, dat is eigenlijk ook een beetje cliëntencommunicatie, toch?

Gerrie: Het is zeker cliëntencommunicatie, ja. Heel belangrijke communicatie zelfs. Heel belangrijk.

Mariska: En dat cliënten dat ook goed kunnen begrijpen wat daar staat.

Gerrie: Ja, en daarom maken we ook twee verschillende versies: eentje dan met plaatjes en eentje met picto’s. Het zijn twee verschillende versies en dat wordt ook uitgebreid met een levensboek en een “ik-mis-je-boek”. Zo komen er nog heel veel boeken in diezelfde stijl, waardoor wij dus alles voor jullie kunnen regelen.

Robert: Was het moeilijk om ook een wensboek te maken met picto’s?

Gerrie: Nee, want die picto’s kun je ook gewoon zoeken op internet en dan is het eigenlijk alleen maar de plaatjes vervangen door de picto’s. Dus dat valt best mee. Alleen die plaatjes uitzoeken, dat is een hels karwei geweest. Wat past, wat is duidelijk?

Mariska: En kunnen cliënten dan dat plaatje begrijpen of niet begrijpen?

Gerrie: Ja, ja. Past het plaatje bij de tekst? Ja, dat was wel even een uitzoekerij. Wel leuk om te doen.

Mariska: Hoe lang ben je eigenlijk bezig geweest om een wensboek te maken?

Gerrie: Heel lang. Daar ben ik best wel, nou ik denk toch wel een jaartje nou. Want je bent toch wel afhankelijk van andere mensen die tijd hebben om dingen voor jou uit te zoeken. Ik heb het eerst zelf gedaan; daar heb je, wat jij ook op internet hebt, dat je plaatjes niet mag gebruiken: want “copyright” staat erop. Totdat ik in contact kwam met Mascha, die rechtenvrije plaatjes kon downloaden. Daar heb je gewoon heel veel mensen voor nodig. Dat is niet iets wat je op een zondagmiddag maakt. Nee, daar moet je echt over nadenken.

Robert: Hebben mensen ook  al gehoord over dat wensboek?

Gerrie: Nee, daarvoor heb ik jullie nodig. Daardoor vind ik het zo belangrijk dat dat op het cliëntenweb komt te staan.

Robert: En misschien dat er ergens anders ook iemand  op het idee komt om ook een wensboek te maken.

Gerrie: Een wensboek is er. Maar nu, nu omdat de mensen het ook zien, nu kunnen ze zeggen, van oh: Ik wil dat wel met mijn cliënt invullen.

Robert: Oh ja, dat het bekender wordt.

Gerrie: Ja, dat het bekender wordt. De ene cliënt wil het dan gewoon op zijn computer hebben staan, of alleen maar in het dossier. De andere cliënt wil het uitgeprint hebben in een mooi mapje. Het kan allemaal. Daarbij, dat kost ook nog niks. Want als je een wensboek via internet wil kopen of iets dergelijks, ja dan moet je dat gaan betalen of als je iets moet laten drukken bij een drukkerij. En nu, kun je het altijd veranderen, je kunt het altijd wijzigen. Dat is het makkelijke eraan.

Robert: Ok. Goed ja. Vertel eens wat meer over wat er in het wensboek staat.

Gerrie: De meest belangrijke vraag in het wensboek is: Wil je  begraven worden of wil je gecremeerd worden? Dat is het meest belangrijke. Daarnaast staat erin: Als je erg ziek bent, wie wil je dan dat voor je zorgt? Wat zou je dan fijn vinden? Heb je nog een droom wat je nog wil doen? Wat is er misschien nog mogelijk? En daarna komen al die wensen van: Welke muziek wil je? Wil je een bidprentje? Wil je een herdenkingsdienst? Welk geloof heb je? Welke bloemen wil je? Wil je dat er een gedicht voorgelezen wordt? Wie wil je dat die herdenkingsdienst leidt? Wie moeten we waarschuwen? Ook een heel belangrijke: Heb je familie? Er zit ook een adressenlijst bij, zodat je die familie kunt laten bellen. Wie wil jij dat er op je uitvaart komt? Of laat je het aan de familie over, dat kan natuurlijk ook: doe mij maar begraven en laat de familie het maar regelen. Dat kan ook.

Robert: Is er ook wel eens iemand die wenst in stilte, zeg maar zonder alles er omheen…?

Gerrie: Natuurlijk kan dat! Dat kan zeker. Er zijn heel veel mogelijkheden.  Als iemand zegt, ik wil helemaal niks, dat noemen ze dan een technische begrafenis, een technische uitvaart, dan is er niks. Dan wordt gewoon het lichaam opgehaald en dat wordt dan of gecremeerd of begraven, zonder dat er iemand bij is.

Robert: Maar wel natuurlijk de kennissen en zo en waar die persoon woont.

Gerrie: Ja, maar dat is dan een intieme uitvaart. Je hebt dus een gewone herdenkingsdienst of uitvaart,  dan krijg je intiem ( dat is dus inderdaad met een klein groepje mensen) of een technische uitvaart.  En dan is er helemaal niks. En dat wordt ook wel gedaan.

Mariska: En de droom van die cliënt, komt die altijd uit?

Gerrie: Als het mogelijk is, proberen we dat wel te doen, ja. Maar niet alles is mogelijk. Als iemand doodziek is en zegt ik wil nog naar Amerika en bungeejumpen, dan moet ik hem teleurstellen; dat gaat niet. Maar dat kan zijn van : Goh ik wil nog dat Erwin een liedje komt zingen voor mij, nou, dat kunnen wij altijd vragen,

Robert: Ja ik heb geen vragen meer.

Mariska: Ik ook niet.

Gerrie: Ga je nu zelf nadenken wat je wil?

Mariska: Mijn wensboek invullen.

Gerrie: Goed zo!

Mariska: Dank je wel voor het interview.

Gerrie: Graag gedaan!

Robert: Dank je wel.

Wil je meer weten? 

Klik HIER voor een voorbeeld.

  interview Robert van Deyl

  interview Mariska Snel

  tekstverwerking Erwin Hoenjet

Oktober 2020 


Reacties (2)

Ook dit is weer een mooi interview, bedankt Robert, Mariska en Erwin .
Gerrie Sibels @ 12 oktober 2020
Tip: Maak gebruik van Niet-sturende communicatie bij de gesprekken. Vraag jullie logopediste (Monique Francken) om uitleg.
Ries van den Nieuwenhuizen @ 29 oktober 2020

Reactie toevoegen +